Chin World မီဒီယာကတော့ ချင်းပြည်နယ် သတင်းများကို အဓိကထားတင်ဆက်နေပြီး BNI အဖွဲ့ဝင်မီဒီယာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
မတ်လ ၉ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း အဓိကရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ်အသုံးပြုတဲ့ မီဇိုဘာသာစကားကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့ အဋ္ဌမဇယား (8th Schedule) ထဲမှာ တရား၀င် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့…
မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသ အဖွဲ့အစည်း ၁၆ ဖွဲ့အတွင်း တရားရေးစနစ် ကျင့်သုံးနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကနေ…
မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ လုံဟော့ ( Lunghawh ) ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်က မနေ့ မတ်လ ၈…
မတ်လ ၇ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ဆောင်းရာသီကာလလည်ပတ်ချင်စရာ အကောင်းဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်အောင်ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး အခြေခံအဆောက်အအုံ မြှင့်တင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေစဉ် အတွင်း ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်အတွင်းမှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား…
မတ်လ ၉ ရက်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း အဓိကရုံးသုံးဘာသာစကားအဖြစ်အသုံးပြုတဲ့ မီဇိုဘာသာစကားကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေရဲ့ အဋ္ဌမဇယား (8th Schedule) ထဲမှာ တရား၀င် ထည့်သွင်းသတ်မှတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ အဆိုပြုချက်တစ်ခုကို မီဇိုရမ်ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှာ တင်သွင်းသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ India Today Media မှာဖော်ပြပါတယ်။ လွှတ်တော်အတွင်းရေးမှူးရုံးရဲ့ အရာရှိတွေ ပြောကြားချက်အရ အဆိုပါ အဆိုပြုချက်ကို မတ်လ ၉ ရက်၊ တနင်္လာနေ့မှာ ကျင်းပမယ့် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးရဲ့ မေးခွန်းမေးမြန်းခြင်းအစီအစဉ်အပြီးမှာ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ပညာရေးဝန်ကြီး Vanlalthlana က တင်သွင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအဆိုပြုချက်ဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ အဓိကဘာသာစကားတွေကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဇယားထဲမှာ မီဇိုဘာသာစကား ပါဝင်လာစေဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို ပိုမိုအရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာဖြစ်ပါတယ်။ မီဇိုဘာသာစကားဟာ မီဇိုမျိုးနွယ်စုအသီးသီးနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေကြားမှာ အချင်းချင်း…
မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်အတွင်းက ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသ အဖွဲ့အစည်း ၁၆ ဖွဲ့အတွင်း တရားရေးစနစ် ကျင့်သုံးနေတဲ့ အခြေအနေတွေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လေ့လာသုံးသပ်ထားတဲ့ အစီရင်ခံစာမိတ်ဆက်ပွဲကို ဒီကနေ့ မတ်လ ၉ ရက်နေ့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်မြို့မှာ Chin Center for Peace & Reconciliation (CCPR) အဖွဲ့က မိတ်ဆက်ခဲ့ပါတယ်။ CCPR အဖွဲ့ရဲ့ Operations Director ကို Van Bawi Mang က -“၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ စပြီး အစပိုင်းမှာတော့ ချင်းပြည်မှာ ကမကထ အောက်ခြေကနေ ပေါ်ပေါက်လာသည့် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ပေါင်း (၂၄) အားလုံး အခြေအနေတွေ…
မတ်လ ၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် ၊ လုံဟော့ ( Lunghawh ) ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်က မနေ့ မတ်လ ၈ ရက်နေ့ က အသေခံဒရုန်းတွေနဲ့ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ လုံဟော့ ဒေသခံ ၁၉ နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးသေဆုံးပြီး ၎င်း၏ မိခင်ဖြစ်သူ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ်ဟာလည်း ဒဏ်ရာအပြင်းအထန် ရရှိခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ အသေခံဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လုံဟော့ကျေးရွာရှိ နေအိမ်တစ်လုံးကို မနေ့ မတ်လ ၈ ရက်နေ့ ညနေ ၄ နာရီ ဝန်းကျင်လောက်မှာ ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး (Grade – 10) တက်နေတဲ့ ကျောင်းသူ Mai Ruth Van Lal…
မတ်လ ၇ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ကို ဆောင်းရာသီကာလလည်ပတ်ချင်စရာ အကောင်းဆုံးပြည်နယ် ဖြစ်အောင်ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး အခြေခံအဆောက်အအုံ မြှင့်တင်မှုတွေ လုပ်ဆောင်နေစဉ် အတွင်း ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်အတွင်းမှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား စုစုပေါင်း ၁၂.၆၈ သိန်း (၁,၂၆၈,၀၀၀) ကျော် လာရောက်ခဲ့တယ်လို့ ခရီးသွားလာရေးဝန်ကြီး Lalnghinglova Hmar က မတ်လ ၆ ရက်နေ့မှာ ကျင်းပတဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ Mizo National Front (MNF) ပါတီမှ လွှတ်တော်အမတ် Lalchhandama Ralte ရဲ့ မေးမြန်းမှုကို ဝန်ကြီး Hmar က ပြန်လည်ဖြေကြားရာမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်နဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နိုင်ငံခြားခရီးသွား ၁၆,၈၉၈ ဦး အပါအဝင် စုစုပေါင်း…
မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ဟားခါးမြို့နဲ့ တီးတိန်မြို့မှာ စက်သုံးဆီဈေးနှုုန်းတွေ ဈေးတက်တာမျိုးမရှိဘဲ ပုံမှန်အခြေအနေမှာ ရှိပြီး တီးတိန်မြို့မှာတော့ ပုံးတွေနဲ့ အပိုအလျှံ ဝယ်ယူတာတွေကိုတော့ စက်သုံးဆီရောင်းသူတွေက ခွင့်မပြုတော့ဘူးလို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ တီးတိန်မြို့နေဒေသခံတစ်ဦးက “တီးတိန်မြို့ပေါ်မှာ စက်သုံးဆီဈေးက အရင်တုန်းကအတိုင်း ပုံမှန်ပါဘဲ ၁ ဂါလံ ၂၆,၀၀၀ ဈေးရှိတယ် ဈေးလည်း မတက်ဘူး ဒါပေမယ့် ပါဆယ် ပုံးတွေနဲ့တော့ ဝယ်ယူခွင့် မပေးတော့ဘူး ထည့်ချင်တဲ့လူတွေကိုတော့ ပုံမှန်ထည့်ပေးပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ဟားခါးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဈေးတက်တာတွေလည်း မရှိသေးဘူး ပုံမှန်အနေထားပါဘဲ မနေ့ကလည်း ဆီကားရောက်လာသေးတယ် ထည့်နေကြတာပဲ ပြတ်လပ်တာမျိုးတွေ ဈေးတက်တာတွေ မရှိဘဲ ပုံမှန်အနေအထားမှာ ရှိတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ အမေရိကန် – အီရန်…
မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့နယ် လုမ်းဘန် ( Lumbang )ကျေးရွာကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့က ဒီကနေ့ မတ်လ ၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီ ၁၅ မိနစ်လောက်မှာ လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ နေအိမ် ၂ လုံး ထိခိုက်ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ဖလမ်းမြို့နယ်နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဒီကနေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီ ၁၅ လောက်မှာ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်တယ် နေအိမ်ကတော့ ၂ လုံး ပျက်စီးသွားတယ် ဒေသခံအများစုက စစ်ဘေးရှောင်နေကြတာဆိုတော့ အဲဒါကြောင့်လည်း ထင်တယ် အရပ်သားထိခိုက်မှုတော့ မရှိဘူးလို့ သိရတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ မန္တလေး၊ တံတားဦးလေတပ်ကနေ တက်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ရဲ့ ဂျက်ဖိုက်တာ တစ်စီးဟာ လုမ်းဘန်ကျေးရွာကို…
မတ်လ ၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ ပလက်ဝမြို့နယ်မှာ အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) တပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေအပါအဝင် အရပ်သား အကျဉ်းသားဦးရေ ၃၀ ကို မတ်လ ၄ ရက်မှာ ကျရောက်တဲ့ အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) ရဲ့ ဒုတိယ စစ်ဦးစီးချုပ် ဒေါက်တာညိုထွန်းအောင်ရဲ့ အသက် ၄၅ နှစ်ပြည့် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မတ်လ ၄ ရက်နေ့မနက်က ပြန်လွှတ်ပေးလိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော် ( ULA / AA) က လွှတ်ပေးလိုက်တဲ့ထဲ စစ်သုံ့ပန်း ၁၆ ဦး၊ ရဲသုံ့ပန်း ၁ ဦးနဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ မိသားစုတွေ…
မတ်လ ၄ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်း ခိုလှုံနေထိုင်ကြတဲ့ ဒုက္ခသည်အချို့ဟာ တရားမဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတာကို တွေ့ရှိရပြီး၊ အချို့သူတွေကိုလည်း ပြင်းထန်တဲ့ ဥပဒေကြောင်းအရ အရေးယူထားတယ်လို့ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး K Sapdanga က လက်ရှိပြုလုပ်တဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြားခဲ့တယ်လို့ India Today Media က မတ်လ (၃) ရက်နေ့မှာဖော်ပြပါတယ်။ လက်ရှိကျင်းပနေတဲ့ ဘတ်ဂျက်အစည်းအဝေးအတွင်း ဝန်ကြီး Sapdanga က ပြန်လည်ဖြေကြားရာမှာ “အကြီးအကျယ် ဥပဒေချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစိုးရဆီကို တရားဝင်အစီရင်ခံစာ တက်လာတာမျိုး မရှိသေးပေမဲ့၊ ဒုက္ခသည်အစုအဖွဲ့အချို့ဟာ ဥပဒေနဲ့မညီဘဲ အသေးစား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်နေတယ်ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေ ရရှိထားတယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။ အာဏာပိုင်တွေဘက်ကလည်း ဒီအမှုတွေကို တက်ကြွစွာ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး၊…
မတ်လ ၄ ရက်။ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်မှာစက်သုံးဆီ အလုအယက် ဝယ်ယူနေကြကာ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းတွေ ဈေးတက်နေတယ်လို့ ကလေးမြို့နေ ဒေသခံတွေ ဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကလေးမြို့နေ ဒေသခံတစ်ဦးက “ဆိုင်တွေမတူညီကြဘူး အရပ်ထဲက အရင်ကလှောင် ထားတဲ့သူတွေကတော့ စျေးကစား နေကြတယ်လို့ သိရတယ် လက်ရှိဆီဈေးတွေက တက်ရုံတင်မကဘူး အဆမတန်သိုလှောင်မူ့က အန္တရာယ်စိုးရိမ်အမှတ်ရောက်နေတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ ကလေးမြို့ အရင် (BOC) မြမြတ်တ္တာမွန်ဆိုင် မှာ ဒေသခံ အမြောက်အများ လောင်စာဆီ ဓာတ်ဆီရရှိဖို့ တန်းစီကာ အလုယက်ဝယ်ယူနေကြပြီး စက်သုံးဆီ တဂါလံကို ၂၉၀၀၀ အထိ ဈေးပေါက်နေတယ်လို့လည်း ဒေသခံတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ” တချို့ဆီဆိုင်တွေဆိုရင် ၂၉၀၀၀ မကဘူး ၊ ၅ ထောင် ၊ ၁ သောင်း…
မတ်လ ၃ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ချင်းပြည်နယ်ဘက်ကနေ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ဖက်ကို တရားမဝင် ကွမ်းသီးမှောင်ခို တင်သွင်းနေမှုတွေကို ဥပဒေအရ ဆက်လက်အရေးယူသွားမှာဖြစ်တယ်လို့ မတ်လ ၂ ရက်နေ့က မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၏ ( ၁၀ ) ကြိမ်မြောက် လွှတ်တော်ဘတ်ဂျက်အစည်းအဝေးမှာ ပြည်နယ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ကပြောဆိုတယ်လို့ သိရပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံဘက်ကနေ ဝင်ရောက်လာတဲ့ ကွမ်းသီးတွေဟာ တရားမဝင်လမ်းကြောင်းတွေကနေ ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြစ်လို့ အခွန်ကောက်ခံနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ၁၉၆၂ ခုနှစ် အကောက်ခွန် ဥပဒေကို ကျိုးဖောက်နေခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ပြည်နယ် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ပူး – ကေ ဆပ်ဒန်ငါက ပြောဆိုထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။ တရားမဝင်လမ်းကြောင်းကနေ ဝင်ရောက်လာတဲ့ ကွမ်းသီးတွေဟာ အခွန်မဲ့ပစ္စည်းဖြစ်တာကြောင့် ဈေးနှုန်းချိုသာစွာရောင်းချနေခြင်းဟာ တရားမဝင်ငွေကြေးစီးဆင်းမှုတွေကို များပြားစေရုံသာမက မီဇိုရမ်ပြည်နယ်ရှိ ကွမ်းသီးစိုက်တောင်သူတွေရဲ့ ထွက်ကုန်ဈေးကွက်ကိုပါ ကြီးမားစွာ ထိခိုက်နေတာကြောင့်…
