Chin World မီဒီယာကတော့ ချင်းပြည်နယ် သတင်းများကို အဓိကထားတင်ဆက်နေပြီး BNI အဖွဲ့ဝင်မီဒီယာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
DonBosco ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ရဲ့ မွန်းလွဲပိုင်းနေရောင်အောက်မှာ ချင်းတောင်ခြေက ကလေးမြို့လေးဟာ ထူးထူးခြားခြား တိတ်ဆိတ်လို့ နေပါတယ်။ မြို့အဝင် လမ်းမထက်မှာတော့ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ရုန်းကန်လာရတဲ့ ကားတစ်စီးဟာ…
ဧပြီလ ၂၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာအကောင်အထည်ဖော်နေတဲ့ စီမံကိန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကော်မတီရဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ဖို့ ပျက်ကွက်တဲ့ ဌာနဆိုင်ရာ အကြီးအကဲတွေကို ဆင့်ခေါ်စစ်ဆေးဖို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်…
ဧပြီလ ၂၇ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံသို့ သွားရင်း ထိုင်းနယ်စပ် လမ်းခုလပ် ကားပေါ်မှာ လူများလို့ အသက်ရှုမဝဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သူ…
(Special Analysis Report on 2025 Chin State Election) By DonBosco The 2025 election, held by…
DonBosco ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ရဲ့ မွန်းလွဲပိုင်းနေရောင်အောက်မှာ ချင်းတောင်ခြေက ကလေးမြို့လေးဟာ ထူးထူးခြားခြား တိတ်ဆိတ်လို့ နေပါတယ်။ မြို့အဝင် လမ်းမထက်မှာတော့ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့ ရုန်းကန်လာရတဲ့ ကားတစ်စီးဟာ ပန်းတိုင်ဖြစ်တဲ့ တီးတိန်မြို့နယ်၊ တွီးဗျာလ်းရွာလေးဆီကို ဦးတည်နေပါတယ်။ အဲဒီကားပေါ်မှာ ပါလာတာကတော့ မလေးရှားနိုင်ငံဆီကို အိပ်မက်တွေ သယ်ဆောင်သွားခဲ့တဲ့ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ် ချင်းလူငယ်လေး Pau Lam Kim ရဲ့ အေးစက်နေတဲ့ ရုပ်အလောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာမန်နာရေးတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ခေတ်ပျက်ကြီးထဲမှာ မိသားစုအတွက် ရုန်းကန်ရင်း နယ်စပ်လမ်းခုလပ်မှာ ကြွေလွင့်သွားရတဲ့ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးရဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံ Hatyai မြို့ကနေ ၁၆ ရက်ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ ကြေကွဲဖွယ် အိမ်အပြန်ခရီးစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဧပြီလ ၂၇…
ဧပြီလ ၂၆ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်မှာအကောင်အထည်ဖော်နေတဲ့ စီမံကိန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကော်မတီရဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ဖို့ ပျက်ကွက်တဲ့ ဌာနဆိုင်ရာ အကြီးအကဲတွေကို ဆင့်ခေါ်စစ်ဆေးဖို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စီမံကိန်းစောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေးကော်မတီ (MSPMC) က ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို သောကြာနေ့က အိုက်ဇောလ်မြို့မှာ ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမားက သဘာပတိအဖြစ် ဦးဆောင်ကျင်းပတဲ့ MSPMC အထွေထွေအစည်းအဝေးမှာ ချမှတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအပြင် စီမံကိန်းတွေ ထိထိရောက်ရောက် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ဖို့အတွက် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးမှုတွေကို စနစ်တကျဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့နဲ့ ပြည်သူလူထုထံ သတင်းအချက်အလက် ပိုမိုရောက်ရှိအောင် လုပ်ဆောင်သွားမယ့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေး ယန္တရား အားကောင်းလာစေဖို့ ကိစ္စရပ်တွေကိုလည်း အစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ MSPMC ရဲ့ ညွှန်ကြားချက်တွေကို လျစ်လျူရှုတဲ့ ဌာနတွေကို ခေါ်ယူရှင်းလင်းခိုင်းမှာဖြစ်ပြီး…
ဧပြီလ ၂၇ ရက်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၁၁ ရက်နေ့က မလေးရှားနိုင်ငံသို့ သွားရင်း ထိုင်းနယ်စပ် လမ်းခုလပ် ကားပေါ်မှာ လူများလို့ အသက်ရှုမဝဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်ခဲ့သူ ချင်းလူငယ်ရဲ့ ရုပ်အလောင်းဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်းလောက်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ကို ရောက်ရှိကာ တီးတိန်မြို့နယ်ကသူ့ဇာတိရွာကို ဆက်လက်ပို့ဆောင်သွားကြမှာဖြစ်တယ်လို့ ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ ကွယ်လွန်သူရဲ့ ရုပ်အလောင်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့ ညနေ ၅ နာရီလောက်မှာ ထိုင်းနိုင်ငံ Hat Yai မြို့ဆေးရုံကနေ ထုတ်ပြီး ကွယ်လွန်သူရဲ့ဇာတိနေရပ် မြန်မာပြည်၊ချင်းပြည်နယ် တွီးဗျာလ်းရွာကို ပို့ဆောင်ဖို့ မြဝတီ – ပဲခူး – မန္တလေး ကနေတဆင့် သယ်ဆောင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဒီကနေ့ နေ့လည်ဝန်းကျင်လောက်မှာ…
(Special Analysis Report on 2025 Chin State Election) By DonBosco The 2025 election, held by the coup military commission for the first time since the 2021 coup in Myanmar, has created the most significant legitimacy and representation crisis for Chin State. Out of the nine townships in Chin State, elections could not be held in…
ဧပြီလ ၂၆ ရက်။ ခရီးသွားနေတဲ့ မင်းတပ်လူငယ်နှစ်ဦးကို မကွေးတိုင်း၊ ပခုက္ကူမြို့အဝင်မှာ ဂိတ်ထိုးထားတဲ့ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ပျူစောထီးဂိတ်က ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီး၊ အခုအချိန်အထိ ရဲစခန်းကိုလည်း ပို့ဆောင်ခြင်းမရှိသလို ဘယ်နေရာကို ခေါ်သွားမှန်းမသိရဘဲ မိသားစုနဲ့ အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်နေတယ်လို့ မင်းတပ်ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။ ယမန်နေ့ ဧပြီလ ၂၅ ရက်၊ မနက် ၈ နာရီအချိန်ခန့်မှာ ဆောမြို့ကနေ ပခုက္ကူမြို့ကို လိုင်းကားနဲ့ လိုက်ပါလာတဲ့ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ် မင်းတပ်လူငယ်နှစ်ဦးဟာ ပခုက္ကူမြို့အဝင် သံလမ်းအကျော်မှာရှိတဲ့ ပျူစောထီးဂိတ်မှာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီဂိတ်မှာရှိတဲ့ အုပ်ကြီးနဲ့ ပျူစောထီးတွေဟာ လူငယ်နှစ်ဦးရဲ့ အထုပ်အပိုးတွေကိုပါ ချခိုင်းပြီး ဖမ်းဆီးသွားခဲ့တာဖြစ်သလို အဲဒီဂိတ်ဟာ တပ်သားသစ်စုဆောင်းဖို့အတွက် လူငယ်တွေကို မကြာခဏ…
DonBosco မဏိပူရ်ပြည်နယ်အတွင်းမှာရှိတဲ့ ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတွေကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ဖို့ အစိုးရအနေနဲ့ ခိုင်ခိုင်မာမာ သန္နိဋ္ဌာန်ချထားတယ်လို့ ပြည်နယ်ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Govindas Konthoujam က ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ အတည်ပြုပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ဝန်ကြီးက ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်ရရှိဖို့အတွက် ပြည်သူတွေ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့နဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေလုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားသလို၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ တရားမဝင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေကိုလည်း အမြစ်ပြတ် တိုက်ဖျက်သွားမယ်လို့ ဗဟိုနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရကိုယ်စား ကတိပြုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန (MHA) နဲ့ နိုင်ငံတကာ သတင်းဌာနတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ မေလက စတင်ခဲ့တဲ့ မေတေး (Meitei) နဲ့ ကူကီး (Kuki) အကြား ပဋိပက္ခအတွင်း လူပေါင်း ၂၂၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး ၆၀,၀၀၀ ကျော် အိုးအိမ်စွန့်ခွာ ထွက်ပြေးနေရဆဲ…
ဧပြီလ ၂၅ ရက်။ ချင်းလက်နက်ကိုင် ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဖလမ်းမြို့ ကို အာဏာသိမ်းစစ်အုပ်စုက အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ မြေပြင်၊ ဝေဟင်ကနေ အသည်းအသန် ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ဒီကနေ့ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်း ၃ နာရီဝန်းကျင်မှာ ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီလို့ ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေဘက်က အတည်ပြုပါတယ်။ Chinland Council / ချင်းပြည်အစိုးရ ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး တာဝန်ခံ Nai John Kim က “လေယာဉ်ကွင်းနဲ့ တပ်ကုန်းကိုရပြီ အလုံးစုံရတဲ့ သဘောပါ၊ အနီးအနားမှာတော့ တိုက်ပွဲတော့ ဆက်ရှိနေသေးတယ် အားလုံးပြန်ရတဲ့ အနေအထားလို့ပြောလို့ရပါတယ်” လို့ပြောပါတယ်။ စစ်အုပ်စုက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်နိုင်လိုက်ပြီဖြစ်တဲ့ ဖလမ်းမြို့က ဓာတ်ပုံတွေကိုလည်း စစ်တပ်ဝါဒဖြန့် တယ်လီဂရမ်တွေမှာ ဒီကနေ့ ဧပြီလ…
ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းပြည်နယ် ၊ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ မနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဘက်က ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးသေဆုံးခဲ့တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဖလမ်းမြို့နယ် Sumhrang ကျေးရွာအနီး ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်အကြား ဖြစ်ပွားတဲ့ တိုက်ပွဲအတွင်း ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးအပါအဝင် စစ်ကော်မရှင်ဘက်က အမြောက်အများ ထိခိုက်သေဆုံးခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေက ဆိုပါတယ်။ သေဆုံးသွားတဲ့ ဒုတိယဗိုလ်မှူးကြီး သန့်ဇော်ဦးဟာ တပ်မ (၇၇) လက်အောက်ရှိ တပ်တစ်ခုက တပ်ရင်းမှူး ဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ လက်ရှိ ဖလမ်းမြို့နယ်မှာ စစ်အုပ်စုဟာ စစ်ကြောင်း ၂ ခုခွဲပြီး ဗားရ်တံတားဘက်ကနေ ထိုးစစ် ၁ ကြောင်း…
ဧပြီလ ၂၄ ရက်။ ချင်းနဲ့ မီဇိုဟာ သွေးသားရင်းချာတွေဖြစ်လို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံဗဟိုအစိုးရရဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကြား နယ်စပ်မှာ ခြံစည်းရိုးခတ်မယ့် စီမံကိန်းကိုပြင်းပြင်းထန်ထန်ကန့်ကွက်သူ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမား (Lalduhoma) ဟာ ဇိုရမ်ပြည်သူ့လှုပ်ရှားမှု (ZPM) ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူလိုက်ပြီး သူ့ရဲ့ ဦးဆောင်မှုဟာ ZPM ပါတီရဲ့ အနာဂတ် တိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခံနေရကြောင်း ဒေသတွင်းမီဒီယာတွေကဖော်ပြကြပါတယ်။ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် လာလ်ဒူဟောမားဟာ အခုလက်ရှိ အာဏာရ ZPM ပါတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဧပြီလ ၂၂ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ စတင်တာဝန်ယူခဲ့ကြောင်း ပါတီရဲ့ ထုတ်ပြန်လိုက်တာဖြစ်ပြီး ကျန်းမာရေး အခြေအနေကြောင့် အကန့်အသတ်မရှိ ခွင့်ယူသွားတဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဟောင်း လာလ်လျံဆောတား (Lalliansawta) ရဲ့…
ဧပြီလ ၂၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ ကွာလာလမ်ပူမြို့ Setapak Gentingcourt ( Block 1) မှာ ဒီကနေ့ဧပြီလ ၂၃ ရက် နေ့လည် ၂ နာရီဝန်းကျင်ခန့်က အိမ်ထောင်ရေးပြဿနာကြောင့် စကားများရာကနေ ချင်းလူငယ်တစ်ဦးက သူအမျိုးသမီးဖြစ်သူကို ဓားနဲ့ ထိုးသတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ မလေးရှားမှာ နေထိုင်သူတွေဆီကနေ သိရပါတယ်။ မလေးရှားမှာ နေထိုင်နေသူတစ်ဦးက “အမျိုးသားက ချင်းလူမျိုး ၊ အမျိုးသမီးက လီဆူလူမျိုး ကလေး ၂ ယောက်ရှိပြီ သူတို့နှစ်ယောက်က အိမ်ထောင်ကွဲပြီ ကွဲကွာတဲ့ စာချုပ်လည်းလုပ်ပြီးပြီ စာချုပ်မှာ အမျိုးသားက လက်မှတ်ထိုးပြီးမှ မလေးငွေ ၁ သောင်း တောင်းတယ် နင်ကိုကွာမယ် အဲလိုနဲ့ သူတို့ လင်မယားကြား ပဿနာဖြစ်တယ်ထင်တယ် အဲလိုနဲ့ သူ့အမျိုးသမီးရဲ့ နှလုံးကို…
