Chin World မီဒီယာကတော့ ချင်းပြည်နယ် သတင်းများကို အဓိကထားတင်ဆက်နေပြီး BNI အဖွဲ့ဝင်မီဒီယာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
မတ်လ ၂၉ ရက်။ မြန်မာစစ်တပ်က ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေဟာ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ မြောက်တယ်လို့ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ သတ်မှတ်ပေးဖို့ မြန်မာသုတေသနဌာန…
မတ်လ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့တွင် မိသားစုကိစ္စဖြင့် မြို့ပြင်ထွက်လာသည့် ဒေသခံလူငယ် ၃ ဦးကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးပြီးနောက် မည်သည့်တရားဥပဒေနှင့်မျှ ညီညွတ်ခြင်းမရှိဘဲ လူမဆန်စွာ…
မတ်လ ၂၉ ရက်။ ကလေး – ကဘော် – ဂန့်ဂေါဒေသ အတွင်းက အရွယ်ရောက်ပြီးသူအားလုံး စစ်အာဏာရှင် အမြစ်ပြုတ်ရေးအတွက် စစ်မှုထမ်းတာဝန်မှာ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့ Chinland…
မတ်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းကို နယ်မြေကန့်သတ်ချက်စောင့်ကြည့်ခွင့်ပြုမိန့် (PAP) မပါဘဲ ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ စလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံသားဟာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်က သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်နဲ့ သင်္ကြန်ပွဲတော်ဆင်နွှဲဖို့…
မတ်လ ၂၉ ရက်။ မြန်မာစစ်တပ်က ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုတွေဟာ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ မြောက်တယ်လို့ အမေရိကန်အစိုးရအနေနဲ့ သတ်မှတ်ပေးဖို့ မြန်မာသုတေသနဌာန (Burma Research Institute – BRI) က ထရမ့်အစိုးရကို တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။ မတ်လ ၂၅ ရက်နေ့ က ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှာ BRI ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ဆိုင်ရာ အဓိကအကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် မာ့ခ်ဝေါ်ကာ (Mark Walker) နဲ့ တွေ့ဆုံစဉ် အခုလို တိုက်တွန်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုမှာ BRI က ဇန်နဝါရီလအတွင်း ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက ခရစ်ယာန်တွေအပေါ် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့် ချိုးဖောက်မှု အစီရင်ခံစာပါ အကြံပြုချက် ၁၀ ချက်ကို တင်ပြခဲ့ပြီး၊…
မတ်လ ၂၉ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်မြို့တော် ဟားခါးမြို့တွင် မိသားစုကိစ္စဖြင့် မြို့ပြင်ထွက်လာသည့် ဒေသခံလူငယ် ၃ ဦးကို စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဖမ်းဆီးပြီးနောက် မည်သည့်တရားဥပဒေနှင့်မျှ ညီညွတ်ခြင်းမရှိဘဲ လူမဆန်စွာ ရိုက်နှက်နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် လုပ်ရပ်အပေါ် ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချကြောင်း ဟားခါးမြို့နယ်မှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားနေတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ Chinland Defense Force – Hakha (CDF-Hakha) က မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင်များသည် ဖမ်းဆီးထားသူများကို နှိပ်စက်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် သေဆုံးသူများ၏ ရုပ်အလောင်းဘေးတွင် ရိုင်ဖယ်သေနတ်ကို တမင်တကာ အကွက်ဆင်ချထားကာ ဓာတ်ပုံရိုက်၍ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ် တင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့ကို အတုအယောင် လက်နက်ကိုင်များအဖြစ် ဖန်တီးရန် ကြိုးပမ်းသည့် ယုတ်မာသော လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုဖြစ်ကြောင်း CDF-Hakha က ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ထောက်ပြထားပါတယ်။…
မတ်လ ၂၉ ရက်။ ကလေး – ကဘော် – ဂန့်ဂေါဒေသ အတွင်းက အရွယ်ရောက်ပြီးသူအားလုံး စစ်အာဏာရှင် အမြစ်ပြုတ်ရေးအတွက် စစ်မှုထမ်းတာဝန်မှာ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့ Chinland Defense Force – Kalay Kabaw Gangaw (CDF-KKG) က မတ်လ ၂၉ ရက်နေ့မှာ တိုက်တွန်း နှိုးဆော်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ နွေဦးပြည်သူ့တော်လှန်ရေး (၅) နှစ်တာ ကာလအတွင်းတွင် CDF-KKG မှ ရဲဘော်ရဲမေ (၉၂) ဦး မြင့်မြတ်စွာ အသက်ပေးလှူခဲ့ကြပြီဖြစ်ပြီး ကိုယ်လက်အင်္ဂါ စွန့်လွှတ်သူများအပါအဝင် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရ စုစုပေါင်း ၂၀၀ ကျော်ရှိပြီဖြစ်ပြီး တော်လှန်ရေးအတွက် အသက်နှင့် ခန္ဓာ ပေးလှူခဲ့ကြ ကုန်သော အာဇာနည် အပေါင်းကို အစဉ်အောက့်မေ့လျက် ဂုဏ်ပြုဦးညွတ်အလေးပြုတယ်လို့လည်း…
မတ်လ ၂၈ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အတွင်းကို နယ်မြေကန့်သတ်ချက်စောင့်ကြည့်ခွင့်ပြုမိန့် (PAP) မပါဘဲ ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ စလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံသားဟာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ချင်းပြည်နယ်က သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်နဲ့ သင်္ကြန်ပွဲတော်ဆင်နွှဲဖို့ လာရောက်တာဖြစ်တယ်လို့ ထွက်ဆိုခဲ့ပေမယ့် အာဏာပိုင်တွေက သူ့ကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ အသက် ၅၈ နှစ်အရွယ်ရှိတဲ့ အဆိုပါစလိုဗက်ကီးယားအမျိုးသားဟာ ထိုင်းနိုင်ငံကနေတစ်ဆင့် ကာလကတ္တားသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အဲဒီကမှတစ်ဆင့် မီဇိုရမ်သို့ ရောက်ရှိလာတာဖြစ်ကာ၊ ချင်းပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ ဖိတ်ကြားချက်အရ သင်္ကြန်ပွဲတော် (Water Festival) တက်ရောက်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာဖြစ်တယ်လို့ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။ ၎င်းကို ပြီးခဲ့တဲ့ သောကြာနေ့မှာပဲ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူ နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ သွားလာခွင့်အတွက် မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ PAP ခွင့်ပြုမိန့်မရှိတာကြောင့် အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ် ရုရှားနိုင်ငံသားတစ်ဦးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး၊…
မတ်လ ၂၈ ရက်။ မတ်လ ၂၆ ရက်ညက တီးတိန်မြို့နယ်မှာ အခြေပြုပြီး စစ်ရေး လှုပ်ရှားတဲ့ PDF-Zoland တပ်ဖွဲ့မှ စစ်သားစုဆောင်းဖို့ တီးတိန်မြို့နယ် ဒိမ်ပီး ကျေးရွာထဲသို့ ဝင်လာတာကြောင့် တိမ်းရှောင်ပြေးထွက်ရာကနေ ဒိမ်ပီးရွာသား ကိုခမ်ငိုက်ပေါင် (Kham Ngaih Pau) ဟာ ပေါင်ခြံမှာ သွေးကြောပြတ်ရှ ဒဏ်ရာ ရပြီး သွေးထွက်လွန် လက္ခဏာ ဖြစ်လာတာကြောင့် တီးတိန်မြို့ ပြည်သူ့ဆေးရုံသို့ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ ပို့ဆောင် ကုသ ပေးခဲ့ရတယ်လို့ ဒိမ်ပီးရွာသားများ ထံမှ သိရ ပါတယ်။ “ဒိမ်ပီး(Dimpi) ရွာထဲမှာ PDF-Zoland တွေ ဝင်လာတာက မတ်လ ၂၆ ရက်နေ့ ညနေ ၇ နာရီ ခန့်လောက်…
မတ်လ ၂၇ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးချိန်မှ စပြီး ယခုလအထိ ချင်းပြည်နယ်အတွင်း စစ်ကော်မရှင်ရဲ့ လက်ချက်ကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတဲ့ ကလေးသူငယ် ၁၀၆ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး အဲဒီထဲမှာ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် သေဆုံးရသူ အရေအတွက်ဟာ အများဆုံးဖြစ်တယ်လို့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) က ဒီနေ့ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့မှာ နောက်ဆုံးအချက်အလက်တွေကို ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ CHRO ရဲ့ မှတ်တမ်းပြုစုချက်တွေအရ အာဏာသိမ်းချိန်ကစပြီး ဒီနေ့အထိ ချင်းပြည်နယ်မှာ အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့်သေးတဲ့ ကလေးသူငယ် ၁၀၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။ သေဆုံးရတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ၅၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ရပြီး ဒါဟာ စုစုပေါင်းသေဆုံးမှုရဲ့ ထက်ဝက်နီးပါး ရှိနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။…
မတ်လ ၂၇ ရက်။ မတ်လ ၂၅ ရက်က မကွေးတိုင်း၊ငဖဲမြို့နယ် မန်းချောင်း(ကြောင်သိုးဆည်)သို့စစ်ကြောင်းထိုးလာတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်နဲ့တိုက်ပွဲဖြစ်ပွါးပြီး စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၀ ဦးသေဆုံးကြောင်း ချင်းကာကွယ်ရေးတပ်(CDF-Asho)က မတ်လ ၂၆ ရက်မှာသတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ငဖဲမြို့အနောက်ဘက် တောရကျောင်းတွင် တပ်စွဲထားသော အင်အား ၅၀ ကျော်ပါသော စစ်ကော်မရှင် စစ်ကြောင်းသည် ငဖဲမြို့နယ်၊ မန်းချောင်း (ကြောင်နွားသိုး) ဆည်သို့ စစ်ကြောင်းထိုးလာပြီး ယာယီတပ်စွဲစဉ်၊ မတ်လ ၂၅ ရက် သန်းခေါင်ယံ ၁၂ နာရီခန့်မှာ မန်းချောင်းဆည် (ကြောင်နွားသိုး) ရေပိုလွှဲ အရှေ့ဘက် မီတာ ၉၀၀ ကျော်အတွင်း ယာယီတပ်စွဲထားသော စစ်ကော်မရှင်တပ်ကို ချင်းကာကွယ်ရေးတပ် – အရှို နှင့် လူ့ဘောင်သစ် တပ်မတော် (NSA) တို့ ပူးပေါင်း၍ ထိုးစစ်ဆင်…
မတ်လ ၂၅ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်၊ တီးတိန်မြို့နယ်အတွင်းရှိ ကျေးရွာအသီးသီးက မိမိတို့ရွာပိုင်နယ်မြေအတွင်း ဘိန်းစိုက်ပျိုးမှု ပပျောက်ရေးအတွက် ဒေသခံလူထုကိုယ်တိုင်က ကန့်ကွက်တားမြစ်မှုများ ဆက်တိုက်ပြုလုပ်လာရာ Valvum (ဗာလ်ဗွမ်း) ကျေးရွာ အနေဖြင့်လည်း ဘိန်းစိုက်ပျိုးခြင်းကို ချွင်းချက်မရှိ ပိတ်ပင်ကြောင်းနှင့် ဖောက်ဖျက်ပါက ပြင်းထန်စွာ အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း မတ်လ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ ရွာလုံးကျွတ် အစည်းအဝေး ကနေ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ရွာသားများထံမှ သိရှိရ ပါတယ်။ “ကျွန်တော့်တို့ Valvum ကျေးရွာ လူထုအစည်းအဝေးမှာ ရွာသူရွာသား (၁၀၀) ကျော် တက်ရောက်ခဲ့တယ်။ အားလုံးရဲ့ သဘောတူညီချက်နဲ့ ဘိန်းစိုက်ပျိုးဖို့ တောင်ယာခုတ်တာ၊ မြေပြုပြင်တာတွေ ကျေးရွာ နယ်မြေအတွင်းကနေ ရပ်ဆိုင်းဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့တယ်။ စည်းကမ်း ဖောက်ဖျက်တဲ့ သူတွေကို ရွာနင်ဒဏ် ပေးမယ်၊…
မတ်လ ၂၃ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အမျိုးသား (ယောက်ျားလေး) မွေးဖွားနှုန်းဟာ အမျိုးသမီးထက် အနည်းငယ် ပိုများနေပေမဲ့ သေဆုံးမှုနှုန်းမှာတော့ အမျိုးသားတွေက အမျိုးသမီးတွေထက် သိသိသာသာ ပိုမိုများပြားနေတယ်လို့သိရပါတယ်။ ပြည်နယ် စီးပွားရေးနှင့် စာရင်းအင်းဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ယောက်ျားလေး မွေးဖွားသူ ၁၁,၀၇၆ ဦးရှိပြီး မိန်းကလေး မွေးဖွားသူ ၁၀,၇၉၇ ဦး ရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေဆုံးမှုစာရင်းမှာတော့ ကျား၊ မ ကွာဟချက်ဟာ အတော်လေး သိသာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်း သေဆုံးသူ ၈,၀၈၀ ရှိခဲ့ရာမှာ အမျိုးသား ၅,၁၈၃ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးကတော့…
မတ်လ ၂၄ ရက်။ တီးတိန်ခရိုင်အတွင်း အခြေပြု စစ်ရေးလှုပ်ရှားတဲ့ ချင်းလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး အဖွဲ့အစည်း တခုဖြစ်တဲ့ Zomi Federal Union (ZFU)/ PDF-Zoland က ဇိုဂမ် (Zogam) နယ်မြေအတွင်းရှိ အရွယ်ရောက်ပြီးသူတိုင်း အနည်းဆုံး (၃) နှစ် မဖြစ်မနေ စစ်မှုထမ်းရမည်လို့ မတ်လ ၂၄ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပြီးနောက်၊ တီးတိန်မြို့နယ် လိုင်တွီး (Laaitui) ကျေးရွာအတွင်း ဝင်ရောက်ကာ လူငယ် (၁၀) ဦးကျော်ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားတယ်လို့ ဒေသခံများထံမှ သိရပါတယ်။ “မတ်လ (၂၃) ရက်နေ့မှာ PDF-Zoland တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေ လိုင်တွီးရွာ ကို ရောက်လာပြီး ပြန်လှည့်ကြတယ်။ ဒီနေ့ မတ်လ (၂၄) ရက် နံနက်ပိုင်းမှာ Forland ကားတစ်စီး…
