Chin World မီဒီယာကတော့ ချင်းပြည်နယ် သတင်းများကို အဓိကထားတင်ဆက်နေပြီး BNI အဖွဲ့ဝင်မီဒီယာ တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
DonBosco မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်ဟာ ၁ သိန်းကျော်အထိ စံချိန်တင်မြင့်တက်လာခဲ့တယ်လို့ ACLED ဒေတာတွေက ဖော်ပြနေချိန်မှာပဲ၊ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့…
ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ဟာ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း ကာလအတွင်း ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့ကနေ…
ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း သေဆုံးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ပြီး…
ဇူလိုင် ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Aizawl ခရိုင်အတွင်း တစ်နှစ်တာအတွင်း HIV ပိုးကူးစက်ခံရသူအသစ် ၁,၀၀၅ ဦး ရှိခဲ့ရာမှာ အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံမှုကြောင့် ကူးစက်ရတာက အများဆုံးဖြစ်နေပြီး၊ လိင်တူအချင်းချင်း ဆက်ဆံမှုကနေ…
DonBosco မြန်မာနိုင်ငံမှာ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်ဟာ ၁ သိန်းကျော်အထိ စံချိန်တင်မြင့်တက်လာခဲ့တယ်လို့ ACLED ဒေတာတွေက ဖော်ပြနေချိန်မှာပဲ၊ ကုလသမဂ္ဂနဲ့ ချင်းလူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ (CHRO) ဘက်ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အခြေအနေတွေဟာ ယခင်ကထက် ပိုမိုဆိုးရွားပြိုလဲလာနေပြီး စစ်ကော်မရှင်ဟာ ချင်းပြည်နယ်မှာ သာမန်စစ်ပွဲတစ်ခုကို ဆင်နွှဲနေတာမဟုတ်ဘဲ အကြမ်းဖက်မှု ကမ်ပိန်းတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်နေတာဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာကို ထုတ်ဖော်သတိပေးလိုက်ပါတယ်။ ဒီနှစ် ၂၀၂၆ ဧပြီလ၊မေလမှာ ချင်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းက ဖလမ်း၊တွန်းဇံမြို့နယ်တွေကို စစ်ကောင်စီပြန်သိမ်းပြီးနောက် တစ်ပြိုင်နက်တည်းမှာပဲ မြန်မာနိုင်ငံအနောက်မြောက်ဖက်ခြမ်း ချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနဲ့ ယောနယ်စပ်ဒေသတွေ၊ ကလေး -ဂန့်ဂေါလမ်း၊ ကလေး-တမူးလမ်း စတဲ့အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ဖို့စစ်ကော်မရှင်ဟာ စစ်မှုထမ်းအသစ်များကို အကာအကွယ်သုံးပြီး အင်အားထောင်ချီနဲ့ စစ်ဆင်ရေးလုပ်ခဲ့ပေမဲ့၊ မိုးတွင်းကာလ မြေပြင်စိန်ခေါ်မှုတွေကြားထဲကနေ တော်လှန်ရေးပူးပေါင်းတပ်တွေရဲ့…
ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ ချင်းပြည်နယ်ဟာ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း ကာလအတွင်း ဧပြီလ ၂၀ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့အထိ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ်တွေထဲမှာ ဒုတိယ အများဆုံးနေရာဖြစ်နေတယ်လို့ အမျိုးသားညီညွှတ်ရေးအစိုးရ ( NUG) ရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရသိရပါတယ်။ အာဏာသိမ်းသမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် ဦးဆောင်တဲ့ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ ရက် ၁၀၀ စီမံကိန်း ကာလ အခုလက်ရှိ ရက်ပေါင်း ၇၀ ကျော်အတွင်းမှာတင် စစ်အုပ်စုဟာ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုဖြစ်စဉ်ပေါင်း ၁,၀၄၅ မှု အထိ ကျူးလွန်ထားပြီးဖြစ်တယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနက ဆိုပါတယ်။ အဆိုပါပြစ်မှုကျူးလွန်တဲ့ထဲမှာ အရပ်သားပြည်သူတွေကို…
ဇူလိုင်လ ၃ ရက်။ မလေးရှားနိုင်ငံ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းတွေမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း သေဆုံးတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၁ ဦးအထိ ရှိခဲ့ပြီး အဲဒီထဲကနေ ချင်းလူမျိုး ၄ ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့ မလေးရှား မြန်မာလူမူရေးအသင်းက တာဝန်ရှိသူတွေက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ထိန်းသိမ်းစခန်းတွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိန်းခံရသူ စုစုပေါင်း ၃သိန်းကျော်ရှိတဲ့ထဲကနေ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံကနေ ၂၂၂ ဦး၊ အင်ဒိုနီးရှား ၁၀၉ ဦးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသား ၆၁ ဦး စုစုပေါင်း ၄၆၅ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ မလေးရှားနိုင်ငံ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက လွှတ်တော်မှာ တင်ပြခဲ့တဲ့ စာရင်းတွေအရ သိရပါတယ်။…
ဇူလိုင် ၂ ရက်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်၊ Aizawl ခရိုင်အတွင်း တစ်နှစ်တာအတွင်း HIV ပိုးကူးစက်ခံရသူအသစ် ၁,၀၀၅ ဦး ရှိခဲ့ရာမှာ အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံမှုကြောင့် ကူးစက်ရတာက အများဆုံးဖြစ်နေပြီး၊ လိင်တူအချင်းချင်း ဆက်ဆံမှုကနေ ကူးစက်တဲ့နှုန်းကလည်း ပိုပြီး မြင့်တက်လာတယ်လို့ ခရိုင်အေ့ဒ်စ်ရောဂါ ကာကွယ်နှိမ်နင်းရေးနဲ့ ထိန်းချုပ်ရေးကော်မတီ (DAPCC) က ထုတ်ပြန်ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ စစ်ဆေးမှုများကို ၂၀၂၅ – ၂၆ တစ်နှစ်အတွင်း အထွေထွေသွေးနမူနာပေါင်း ၃၆,၆၃၄ ခုကို စစ်ဆေးခဲ့ရာကနေ ပိုးတွေ့ရှိမှုနှုန်းဟာ ၂.၇၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ဆုံးရရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ HIV ပိုးကူးစက်ခံရသူအသစ်တွေထဲမှာ အသက် ၂၅ နှစ်ကနေ ၃၅ နှစ်ကြား လူငယ်ပိုင်းတွေ အများဆုံးဖြစ်ပြီး ကူးစက်ခံရသူ ၃၈၁ ဦးအထိ ရှိနေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အသက် ၁၄ နှစ်အောက်…
ဇူလိုင် ၂ ရက်။ မင်းတပ်၊ ကန်ပက်လက်ကို ထိုးစစ်ဆင်လာတဲ့စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ ၁ လ ကျော်အတွင်း ရာချီသေဆုံးကာ ဖွဲ့စည်းပုံပျက်ကာ တပ်လန်ကျခဲ့ကြောင်း ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး(CPU/A )က ဒီကနေ့ ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ချင်းပြည်နယ် တောင်ပိုင်း၊ မင်းတပ်နှင့် ကန်ပက်လက်မြို့နယ်များအတွင်း အင်အားထောင်ချီနဲ့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာတဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့ကို ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော်(CPA)နှင့် မဟာမိတ် ပူးပေါင်းတပ်တွေဘက်က ဟန်ချက်ညီညီ၊ စည်းစည်းလုံးလုံးဖြင့် ခုခံတွန်းလှန်စစ် ဆင်နွှဲလျက်ရှိရာ တစ်လကျော်ကြာသည်အထိ စစ်ရေး အသာစီးဖြင့် တိုက်ပွဲဆင်နွှဲလျက်ရှိတယ်လို့ ချင်းပြည်သူ့အစည်းအရုံး(CPU/A )က ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ မေလ (၁၆) ရက်နေ့မှစတင်လို့ ကန်ပက်လက်၊ မင်းတပ်မြို့နယ်တွေကို ပြည်သူ့စစ် အများ အပြားပါဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်တပ်ရဲ့ အင်အားထောင်ချီတဲ့ နယ်မြေကျူးကျော် စစ်ကြောင်းတွေကို ချင်းပြည်သူ့တပ်မတော် (CPA)၊ ယောဒေသမှ…
ဇူလိုင်လ ၂ ရက်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်မြှင့်တင်ရေးနဲ့တရားမျှတမှုရရှိရေးအတွက် ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသူ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်ဇာလီအေးကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရှေ့နေများအသင်း ( IBA) က ၂၀၂၆ ခုနှစ် ၊ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ထူးချွန်ပြောင်မြောက်စွာ အားထုတ်ကြိုးပမ်းမှုဆု “ IBA Award for Outstanding Contribution by a Legal Practitioner to Human Right 2026” ကိုချီးမြင်ခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။ IBA Award ဆုကိုဆွတ်ခူးရရှိတာဟာ လူ့အခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူတွေအတွက် ရပ်တည်ပေးတဲ့ ရှေ့နေတွေ နဲ့ အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းအားလုံးအတွက် နိုင်ငံတကာက ပေးအပ်တဲ့အသိမှတ်ပြုမှုတစ်ရပ်ဖြစ်တယ်လို့ ဆုဆွတ်ခူးရရှိခဲ့တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသူ တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေ ဒေါ်ဇာလီအေးက Chin World Media ကိုပြောပါတယ်။ ဆုဆွတ်ခူးရရှိခဲ့တဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသူ…
အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အရှေ့မြောက်ဒေသရဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို သုတေသနပြုနေသူတွေအတွက် မြန်မာနိုင်ငံမှာ မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက် (၃) ခုဟာ အဲဒီဒေသရဲ့ အခြေအနေကို ထပ်ပြီးတော့ အာရုံစိုက်လာစေခဲ့ပါတယ်။ ပထမတစ်ခုကတော့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်နေ့က ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ ဟွိုင်ယာစီရွာမှာ ရိုဟင်ဂျာ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ် အနည်းဆုံး ၁၇၀ ခန့် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး တခြားသူတွေလည်း အများအပြား ဒဏ်ရာရခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး Human Rights Watch (HRW) က ၂၀၂၆ မေလမှာ ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယတစ်ခုကတော့ စစ်ကော်မရှင်တပ်တွေက ချင်းပြည်နယ် (မီဇိုရမ်နဲ့ မဏိပူရတို့နဲ့ ထိစပ်နေတဲ့) ဖလမ်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း…
ဇူလိုင်လ ၁ ရက်။ အိန္ဒိယ – မြန်မာ နယ်စပ် ကလေး – တမူးလမ်းပေါ်က တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ကနန်ကျေးရွာကို ထပ်မံသိမ်းပိုက်ရရှိပြီလို့ စစ်ကောင်စီက ဇွန်လ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန်ပေမယ့် မြေပြင်မှာ အပြည့်အဝ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးဘူးလို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ ခမ်းပတ်မြို့နဲ့ တဆက်တည်းမှာတည်ရှိတဲ့ ကနန်ကျေးရွာကို ခမ်းပတ်မြို့သိမ်းပိုက်ခံရပြီး ရက်ပိုင်းအကြာမှာဘဲ စစ်ကောင်စီက ကနန်ရွာထဲ ပြန်ဝင်ရောက်လာနိုင်တာဖြစ်ပြီး လက်ရှိ နှစ်ဖက်တိုက်ပွဲအပြင်းအထန် ဖြစ်ပွားနေဆဲဖြစ်တယ်လို့ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေကပြောပါတယ်။ ဒေသခံစစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက “ကနန်ရွာကို ဝင်လာပြီလို့တော့ ပြောလို့ရတယ် ဒါပေမယ့် နှစ်ဖက်စစ်ဆိုင်နေကြတုန်းပါ တိုက်ပွဲက ဖြစ်နေဆဲအခြေအနေမျိုး စစ်ကောင်စီဘက်က အပြည့်အဝ မထိန်းချုပ်နိုင်သေးဘူး ဝါဒဖြန့်ဖို့အတွက် အလျင်မြန်ရိုက်ပြီးတင်တာမျိုးပါ ” လို့ပြောပါတယ်။ အိန္ဒိယ – မြန်မာနယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ ကလေး…
ဇူလိုင်လ ၁ ရက်။ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်နေတဲ့ ကာလမှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကလေးမြို့ပေါ်ကို စစ်ဘေးရှောင်နေကြရတဲ့ ခမ်းပတ်မြို့က စစ်ရှောင်ပြည်သူထောင်ကျော်ဟာ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ နေထိုင်ဖို့ နေရာအခက်အခဲတွေ ကြုံတွေ့နေကြရတယ်လို့ စစ်ဘေးရှောင်အရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့သူတွေဆီကနေသိရပါတယ်။ အိန္ဒိယ – မြန်မာနယ်စပ် ကလေး – တမူးလမ်းမပေါ်မှာတည်ရှိတဲ့ ခမ်းပတ်မြို့ကို စစ်ကောင်စီက ပြီးခဲ့တဲ့ ဇွန်လ ဆန်းပိုင်းလောက်ကစလို့ မြေပြင်ထိုးစစ်တွေ အပြင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေ အပြင်းအထန် လုပ်ခဲ့တာကြောင့် ခမ်းပတ်မြို့ပေါ်နေ ဒေသခံ အများစုဟာ ကလေးမြို့နယ်နဲ့ မြို့ပေါ်တွေမှာ စစ်ဘေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရပါတယ်။ စစ်ဘေးရှောင်အရေး ကူညီဆောင်ရွက်ပေးနေသူတစ်ဦးက “ခမ်းပတ်ကနေ လက်ရှိကလေးမြို့ကို စစ်ရှောင်လာတဲ့သူတွေက လူဦးရေနဲ့ဆိုရင်ထောင်ဂဏန်းရှိတယ် တချို့အိမ်ဌားနိုင်တဲ့သူက အိမ်ဌားကြတယ်၊ တချို့က ဆွေမျိုးနီးစပ်သူတွေအိမ်တွေမှာနေကြတယ် တချို့ကကြတော့ ဘုရားကျောင်းတွေမှာ နေထိုင်ကြတယ် အခုလို ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးတဲ့ ကာလမှာ အစစအရာရာကလည်းဈေးကြီးတာရော…
ဇွန်လ ၃၀ ရက်။ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ ဒရုန်း (Drone) နည်းပညာလိုမျိုး အဆင့်မြင့်နည်းပညာသစ်တွေကို အသုံးပြုပြီး မှောင်ခိုကူးလာနိုင်မယ့် အခြေအနေတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင် သတိထားကြဖို့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ် Pu Lalduhoma က တိုက်တွန်းသတိပေးလိုက်ပါတယ်။ Dawrpui Multipurpose Hall မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မူးယစ်ဆေးဝါးအလွဲသုံးမှုနှင့် တရားမဝင်ရောင်းဝယ်မှု တိုက်ဖျက်ရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနားမှာ ဝန်ကြီးချုပ်က တက်ရောက်လာကြတဲ့ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေ၊ အစိုးရအရာရှိတွေနဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်း ကိုယ်စားလှယ်တွေကို အခုလိုမျိုး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သူက ဆက်လက်ပြောကြားရာမှာ မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်သွယ်မှု ကွန်ရက်တွေနဲ့ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းတွေဟာ တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုမိုခေတ်မီဆန်းပြားလာသလို၊ ချက်လုပ်ထားတဲ့ စိတ်ကြွဆေးဝါးတွေ (Synthetic drugs) အပြင် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက်ပါ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတွေကို…
