ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ဘယ္လဲ၊ ဘာလဲ ?

ေရး – Lian Tuang

ခ်င္းျပည္နယ္ အစိုးရႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အေကာင္းေရာ အဆုိးပါ ေဝဖန္သုံးသပ္မႈအနည္းအက်ဥ္း ရွိခ့ဲေသာ္လည္း ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးမႈမွာ မရိွသေလာက္ နည္းပါးသည္ဟု သုံးသပ္မိပါသည္။ လက္ရွိ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္မ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ၂၀၁၅ ေရႊးေကာက္ပြဲမွ တစ္ဆင့္ ႀကိဳတင္မဲျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဆႏၵႏွင့္ ခံစားခ်က္မ်ားကို NLD လမ္းေၾကာင္းျဖင့္ နာဂစ္ က့ဲသို႔ အရွိန္ျပင္းစြာ ဖြင့္ခ်ေဖာ္ျပျခင္းျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပည္သူ႔အေပၚ မလိမ့္တပတ္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေပး၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိေဒသ အတြက္ စြန္႔လႊတ္စြန္႔စား ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ မ်ားစြာျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း စသည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားစြာျဖင့္ ယေန႔အေျခအေနကို ေရာက္ရွိေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အိပ္မက္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ လႊတ္ေတာ္

၂၀၁၅ ေရႊးေကာက္ပြဲတြင္ ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လုံးသည္ ႏုိးၾကားတက္ၾကႊစြာျဖင့္ ဆႏၵမဲေပးၾကသည္။ ေရႊးေကာက္တင္ေျမာက္ၾကသည္။ ရလဒ္ အေပၚ ဝမ္းသာၾကသည္။ ပီတိျဖာၾကသည္။ ေရႊးေကာက္ပြဲ ေႏွာင္းပိုင္း အကူးအေျပာင္းကာလမ်ားတြင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ျပည္သူမ်ားမွ စိတ္ဝင္တစား နားစြင့္ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။ ယခင္ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠဌ မွ တာဝန္လႊဲေျပာင္းျခင္း၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေရႊးခ်ယ္တင္ေျမာက္ျခင္း၊ အစိုးရအဖြဲ႔ ဖဲ႔ြစည္းျခင္း၊ အစိုးရတာဝန္လႊဲေျပာင္းျခင္း၊ အစိုးရသစ္ႏွင့္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုျခင္း စသည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ေဆာင္းမနက္ခင္း ေရာင္နီဦး ကဲ့သို႔ ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လုံးကို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အသစ္၊ ယုံၾကည္မႈအသစ္မ်ားျဖင့္ လန္းဆန္းတက္ၾကြေစခ့ဲပါသည္။

အေရာင္ေျပာင္းျခင္း

သို႔ေသာ္လည္း အကူးအေျပာင္းကာလ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ၾကီးသည္ လူထုစိတ္ဝင္စားမႈ ေလွ်ာ့ပါးလာၿပီး မီဒီယာ စာမ်က္နာမ်ားမွ လည္း တျဖည္းျဖည္း ေပ်ာက္ကြယ္သလို ျဖစ္လာပါသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ တြင္ ေကာက္ယူခ့ဲေသာ စစ္တမ္းတစ္ခုအရ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႔၏လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို သိရွိသူမွာ ၇၃% ျဖစ္ေသာ္လည္း ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏တာဝန္ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္းလုပ္ငန္းမ်ား သိရွိနားလည္ထားသူမွာ ၁၉% ျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူုထုၾကားတြင္ ႀကီးမားေသာ လႊဲေခ်ာ္မႈ တစ္ခုခုရွိေနၿပီ ဟုသုံးသပ္ရပါမည္။ ျပည္သူလူထု၏ဗဟုသုတ ေလ့လာလိုက္စားမႈ အားနည္းတာလည္း ပါနိင္သလို လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏လုပ္ရည္ကိုင္ရည္၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ႏွင့္လည္း အမ်ားႀကီး ဆက္ႏြယ္ေနလိမ့္မည္ဟု ယူဆမိပါသည္။

ေျခစြမ္းမျပနိင္ျခင္း

ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားကိုေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္၊ အသက္အိုးအိမ္ကိုကာကြယ္ရန္ႏွင့္ ေဒသတြင္း အေရးကိစၥႀကီးငယ္မ်ားေပၚေပါက္လာပါက ေရွ႕ဆုံးမွ မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္ကာ အခ်ိန္သင့္ အခါသင့္ ဦးေဆာင္လမ္းျပၿပီး လိုအပ္သည့္ ကြယ္ကာပ့ံ့ပိုးမႈမ်ားျပဳနိင္မည့္ပုဂိၢဳလ္မ်ိဳးကိုသာ မိမိတို႔၏ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေ၇ႊးေကာက္တင္ေျမာက္ခ့ဲသည္မွာအားလုံးအသိပင္ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ၾကီးမ်ားသည္ ျပည္နယ္တြင္း ျဖစ္ပ်က္ေနေသာကိစၥႀကီးငယ္မ်ားတြင္ အျမဲတမ္းလိုလို ေ႐ွ႕တမ္းတြင္ေရာက္မလာနိင္ခ့ဲၾကပါ။ ကားႏွင့္ဆိုင္ကယ္လိုင္စင္ ကိစၥအစ ပလက္ဝစစ္ေဘးဒဏ္သင့္ ျပည္သူမ်ားအေရးအဆံုး အမ်ားျပည္သူ၏ အသက္အိုးအိမ္လုံျခဳံေရးႏွင့္ အက်ိဳးစီးပြားကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ႏုိးႏုိးၾကားၾကား တက္တက္ၾကြၾကြဦးေဆာင္မူမေပးနိင္ခ့ဲပါ။( ပြဲျဖစ္ၿပီးမွ ေရာက္လာၾကသည္) ေဘာလုံးစကားႏွင့္ေျပာရရင္ေတ့ာ ေျခစြမ္းမျပနိင္တ့ဲအေနအထားျဖစ္လာပါသည္။ ပရိသတ္ကို ေဖ်ာ္ေျဖမႈ၊ ေက်နပ္မႈ မေပးနိင္တ့ဲအေနအထား ျဖစ္လာပါသည္။

ေျခရာေပ်ာက္ဆုံးျခင္း

ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္ ဥပေဒၾကမ္းတင္သြင္းျခင္း၊ ေမးခြန္းမ်ားေမးျမန္းျခင္းႏွင့္ ေဒသတြင္းကိစၥရပ္မ်ား ေဆြးေႏြးျခင္းစသည္ လုပ္ေဆာင္မူမ်ား အမ်ားႀကီးျပဳလုပ္ေေဆာင္ေနၾကသည္ဟု လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌႏွင့္ ဝန္ႀကီးခ်ုဳပ္၏ မိန္႔ခြန္းမ်ားအရ ၾကားသိရပါသည္။သို႔ေသာ္လည္း ျပည္သူမ်ား အေနျဖင့္ မည္သည့္အေၾကာင္းအရာႏွင့္ မည္သည့္ဥပေဒမ်ားကို ေဆြးေႏြးအတညျ္ပဳၾကသည္ကို ဂဃနဏမသိိရပါ။ မိမိကိုယ္တိုင္ ဗဟုသုတ အားနည္းတာလည္း ျဖစ္နိင္ပါသည္။ အစစအရာရာ ေနာက္က်က်န္ရစ္ေနေသာ မိမိျပည္နယ္အတြက္ လိုအပ္ေသာ မူဝါဒေကာင္းမ်ား၊ အနိမ့္က်ဆုံးေသာ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးမ်ားကို အမွန္တကယ္ ဆြဲေခၚျမႇင့္တင္ေပးနိ္င္မည့္ မူဝါဒမ်ား၊ လမ္းညႊန္မ်ားကို ထူးထူးျခားျခား မျမင္ရ မၾကားရပါ။ ထို႔ျပင္ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ အားလုံးႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ အေၾကာင္းအရားမ်ားထက္ မိမိတို႔ေဒသႏွင့္ မဲဆႏၵနယ္မ်ားအတြက္သာ စိတ္ဝင္စားအေလးထားသည္မွာလည္း မျမင္ခ်င္အဆုံး အျမဲျမင္ေနရသည္မွာလည္း စိတ္မေကာင္းစရာပင္ျဖစ္ပါသည္။

အဆံမရွိျဖစ္လာျခင္း

ျမင္သည့္အတိုင္းသာေျပာရမည္ဆိုရင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သည္ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိုဳင္၏ အဓိကတာဝန္တစ္ရပ္ျဖစ္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရး မ႑ိုဳင္မ်ားအေပၚ အျပန္အလွန္ ထိန္းညိွေပးသည့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကိုပ်က္ကြက္ေနသည္ဟုသုံးသပ္ရပါမည္။ မမွ်တေသာဘ႑ာခြဲေဝေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုက္ငန္းမ်ားအျပင္ အစိုးရ၏အလုပ္မျဖစ္ေသာ လႈပ္ရွားလုပ္ေဆာင္မူမ်ားကို လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚသုိ႔ ျပန္လည္တည့္မတ္ေပးမည့္ ျကိဳးစားအားထုတ္မႈမ်ားမျမင္ရပဲ အစိုးရ၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအားလုံးကို မွန္ကန္တည့္မတ္မႈမရွိေသာ္လည္း တရားဝင္ျဖစ္ေအာင္ အတည္ျပဳေပးသည့္ အေျခအေနမွ်သာျဖစ္လာပါသည္။
ေမးခြန္းထုတ္စရာ တိတ္ဆိတ္မႈ

ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သည္ ျပည္သူလူထုႏွင့္ မီဒီယာမ်ားမွ အႀကိမ္ႀကိမ္ေဝဖန္ေထာက္ျပေနၾကေသာ္လည္ အစိုးရ၏အေလးထား တုံ႔ျပန္မႈမရွိသျဖင့္ ေနျပည္ေတာ္လႊတ္ေတာ္သို႔ ေမးခြန္းေမးျမန္းရသည္အထိျဖစ္သြားခ့ဲေသာ အစိုးရ၏ ဘ႑ာခြဲေဝမူ အေပၚတြင္လည္း တစ္စုံတစ္ရာအေရးယူမႈမျပဳပဲ တိတ္ဆိတ္ေနခ့ဲသည့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္၏လုပ္ရပ္မွာလည္း အင္မတန္ စိတ္မေကာင္းစရာပင္ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းျပင္ ျပည္သူလူထု၊ မိဒီယာမ်ားႏွင့္ တစ္ခ်ဳိ႕ေသာလႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္မ်ား ၏ ေဝဖန္ေထာက္ျပမူမ်ားၾကားမွ အစိုးရ၏ ထပ္တိုးဘ႑ာခြဲေဝမႈစီမံခ်က္ ထြတ္လာေသာအခါ ယခင္ကက့ဲသို႔ အရွက္အေၾကာက္ကင္းမ့ဲစြာ ထပ္မံတိမ္းေစာင္း ေနေသာ္လည္း ဤဘ႑ာခြဲေဝမႈစီမံခ်က္ကိုပင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွ အမ်ားသေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ အတင္းအဓမၼ အတည္ျပဳေပးခ့ဲျပန္ပါသည္။

စဥ္းစားစရာ ၃ မ်ဳိး

ဤသို႔ေသာ အေၾကာင္းတရားမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီးမ်ား၏ အေျခအေနမ်ားကိုသုံးသပ္ၾကည့္မည္ဆုိပါက

– ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သည္ ဥပေဒျပဳေရးမ႑ိုဳင္တစ္ရပ္၏ လိုအပ္ေသာ အရည္အခ်င္းႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား အရမ္းအားနည္းေနသလား

– ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိုဳင္၏လုပ္ေဆာင္မႈအားလုံးကို သေဘာတူေထာက္ခံသည့္ တစ္ေလွတည္းစီး အဖြဲ႔အစည္းလား

– ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္သည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ႑ိုဳင္ တစ္ခုလုံးကိုေမာင္းႏွင္အမိန္႔ေပးေနေသာ ကန္႔လန္႔ကာ ေနာက္ကြယ္က အဖြဲ႔စည္းမ်ားလား စသည္ျဖင့္ဇေဝဇဝါျဖစ္ေနမိပါသည္။

အဆိပ္ပင္ေရေလာင္းျခင္း

ေသခ်ာတာကေတ့ာ အစိုးရ၏ လႊဲမွားေသာ စီမံခန္႔ခြဲမူမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္၏ အလုိတူေထာက္ခံေပးမႈမ်ားသည္ ေခတ္သစ္လူငယ္မ်ားႏွင့္ ေနာင္လာေနာက္သားမ်ားအတြက္ ခါးသီးေသာ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားျဖစ္ေစခ့ဲၿပီး မိိမိတို႔ အခ်င္းခ်င္းၾကားတြင္ ယုံၾကည္ေလးစားမႈမ်ားေပ်ာက္ဆုံးကာ မလုိလားအပ္ေသာ သံသယမ်ား တိုးပြားေစၿပီး စိတ္ဝမ္းကြဲေစမည့္ အက္ေၾကာင္းမ်ားျဖစ္ေပၚေစခ့ဲပါသည္။ အစိုိးရသည္ မိမိတို႔လုပ္ပိုင္ခြင့္ျဖင့္ ရည္ရြယ္သည္ျဖစ္ေစ မရည္ရြယ္သည္ ျဖစ္ေစ အင္မတန္ အဆိပ္ျပင္းေသာ အဆိပ္ပင္ကိုစိုက္ပ်ဳိးမိသလိုျဖစ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္အေနျဖင့္လည္း ရည္ရြယ္သည္ျဖစ္ေစ မရည္ရြယ္သည္ ျဖစ္ေစ အဆိပ္ပင္ေရေလာင္းေပးသလိုျဖစ္ေနပါသည္။ ဤသို႔ေျပာဆိုရာတြင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တစ္ခုလုံး၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ ရပ္တည္ခ်က္အေပၚတြင္သာ ေျပာဆုိေဆြးေႏြးျခင္းျဖစ္ၿပီး ကုိယ္စားလွယ္တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ သေဘာထားႏွင့္ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားကို ေျပာဆိုေဆြးေႏြးျခင္းမဟုတ္ပါ။

ေမွ်ာ္လင့္မိေသာ ကိုယ္စားလွယ္

ျပည္သူကို အမွန္တကယ္ ကိုယ္စားျပဳေသာ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ယေန႔ ေခတ္စားေနေသာ တင္ဒါလုပ္ငန္း၊ ဝန္ထမ္းေရႊးခ်ယ္ခန္႔ထားေရးလုပ္ငန္း၊ ဝန္းထမ္းအေျပာင္းအေရႊ႕ဆိုင္ရာလုက္ငန္း စသည့္ ရာထူးန႔ဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အေျခခံသည့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာၾကားပြဲစားလုပ္ငန္းမ်ားကို ေ႐ွာင္႐ွားၾကလိမ္မည္ဟုယူဆမိပါ။ ထို႔အတူ ယိုယြင္းေနေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရး က႑ိဳင္မ်ားကို လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚသို႔ တည့္မတ္တြဲေခၚျခင္း၊ မိမိမဲဆႏၵနယ္ႏွင့္ေဒသတစ္ခုလုံးအတြက္ လိုအပ္ေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဖာ္ေဆာင္ျခင္း၊ ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လုံးကိုအက်ဳိးျပဳေသာ ေကာင္းမြန္မွ်တသည့္ ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းျခင္း၊ လူထုကို ဝန္ပိေစေသာ ဥပေဒမ်ားပယ္ဖ်က္ေပးျခင္း၊ ျပည္သူ႔ဘဝ လုံျခံဳမႈကို အာမခံေပးနိင္ေသာ ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းျခင္း၊ အမ်ား မိုးခါးေရမေသာက္ပဲ မိမိအျမင္န႔ဲခံယူခ်က္မ်ားေပၚတြင္ သတၱိ႐ွိ႐ွိရပ္တည္နိင္ျခင္း၊ လူထု မ်က္ႏွာကိုသာ ေထာက္ထားၿပီး မွန္တာကို တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ လိပ္ျပာ သန္႔သန္႔ ေျပာရဲဆိုရဲျခင္း စသည့္မြန္ျမတ္ေသာကိစၥမ်ားကိုသာ စဥ္ဆက္မျပတ္ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ၾကလိမ့္မည္ လို႔ေမွ်ာ္လင့္မိပါသည္။

အထက္ပါ သုံးသပ္ခ်က္ အျမင္မ်ားသည္ သာမန္ျပည္သူတစ္ေယာက္၏ ျမင္သမွ် ၾကားသမွ် အခ်က္အလက္မ်ားျဖင့္ ေဝဖန္သုံးသပ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။